بیماری لکوپلاکیا یک ضایعه بر روی زبان است که انواع مختلفی دارد و در مخاط دهان تشکیل می شود و در نهایت باعث تشکیل یک خطوط سفید، روی اطراف زبان و نقاط دیگر دهان می شود. لکوپلاکیا معمولاً عوارض جانبی ندارد و بی خطر است اما در برخی موارد ممکن است پیشرفت کند و باعث ایجاد بیماری بدخیم شود. برای آشنایی بیشتر با این بیمار، انواع آن، علائم و نحوهی درمان لکوپلاکیا در ادامه مطلب با ما همراه شوید.
بیماری لکوپلاکیا چیست؟
لکوپلاکیا یا زخم سفید داخل دهان می تواند در تمام نقاط داخل دهان دیده شود. این بیماری در مردان و افرادی که دخانیات و سیگار مصرف می کنند بیشتر دیده می شود.
انواع بیماری لکوپلاکیا شامل چه مواردی است؟
این بیماری انواع مختلفی دارد هر یک از آنها ویژگی متفاوتی دارند. انواع بیماری لکوپلاکیا شامل موارد زیر است:
لکوپلاکیای هموژن:
این نوع از لکوپلاکیا اکثر مواقع روی زبان دیده می شود و غالباً بی خطر است اما در برخی موارد وجود این لکوپلاکیا خطرناک است. لکوپلاکیای هموژن به صورت یک ضایعه صاف سفید یا کرمی رنگ، روی بافت داخل دهان دیده می شود.
لکوپلاکیای ندولار:
یکی دیگر از انواع بیماری لکوپلاکیا، لکوپلاکیای ندولار است که به صورت یک ضایعه گرد با رنگ سفید یا کرمی ایجاد می شود. این لکوپلاکیا غالباً در بخشی هایی از دهان که در تماس مستقیم با نور خورشید نیستند، شکل می گیرد. لکوپلاکیای ندولار را می توان در قسمت های داخلی لبها و گوشهی دهان مشاهده کرد.
لکوپلاکیای زگیلی:
این نوع از بیماری لکوپلاکیا در مواقعی با درد همراه است و به شکل خطوط سفید در دهان دیده می شوند. لکوپلاکیای زگیلی را می توان روی بافت های داخل دهان و در کناره های زبان مشاهده کرد.
لکوپلاکیای زگیلی پرولیفراتیو:
این لکوپلاکیا ظاهر بسیار عجیبی دارد و مانند ضایعاتی که سطح خوشهای دارند روی بافت داخل دهان قرار می گیرند. رنگ لکوپلاکیای زگیلی سفید یا کرمی است و می تواند باعث تحریک و درد در بیمار شود. اگر این لکوپلاکیا پیشرفت کند می تواند به یک توده و بیماری بدخیم تبدیل شود که عوارض جانبی به همراه دارد.
علل بروز بیماری لکوپلاکیا
علت بروز بیماری لکوپلاکیا به طور دقیق مشخص نیست اما در این میان عواملی وجود دارند که می توانند، باعث ایجاد و پیشرفت این بیماری شوند. عوامل که در ایجاد لکوپلاکیا تاثیر دارند، شامل موارد زیر هستند:
1. عفونت:
بعضی از عفونت های باکتریایی و ویروسی می توانند انواع لکوپلاکیا را ایجاد کنند.
2. تغذیه نامناسب:
تغذیه نقش مهمی در سلامتی دهان دارد و تغذیه نامناسب، فقر غذایی میتواند احتمال بروز بیماری لکوپلاکیا را افزایش دهد.
3. سیگار:
استعمال سیگار و انواع دخانیات عوارض جانبی بسیار زیادی برای دهان و بدن دارد. یکی از عوارض مصرف سیگار ایجاد بیماری لکوپلاکیا است که در دهان ایجاد می شود.
4. مصرف الکل:
یکی دیگر از عواملی که باعث ایجاد انواع لکوپلاکیا می شود، مصرف الکل و انواع نوشیدنیهای الکلی است. مصرف الکل علاوه بر ایجاد لکوپلاکیا می تواند باعث خشک شدن بافت دهان و آسیب رساندن به بافت های دهان شود.
5. تحریک بافت:
برخی از پروتزهای مصنوعی و فعالیت هایی مانند گرفتن دندان می توانند باعث تحریک و ایجاد انواع لکوپلاکیا در دهان شوند.
6. مصرف دارو:
مصرف بعضی از داروها میتواند باعث ایجاد لکوپلاکیا در بافت دهان شود. به همین علت پیشنهاد می کنیم هیچگاه به صورت خودسرانه دارو مصرف نکنید.
7. عوامل ژنتیکی:
در برخی افراد بیماری لکوپلاکیا به صورت ژنتیکی وجود دارد و این افراد در معرض لکوپلاکیا قرار می گیرند.
علائم و نشانه های بیماری لکوپلاکیا
بیماری لکوپلاکیا علائم خاصی دارد و این علائم در تمام افراد یکسان نیست و متفاوت است. علائم شایعه لکوپلاکیا شامل موارد زیر است:
- ایجاد خطوط یا ضایعات سفید و کرمی رنگ روی بافت داخل دهان
- مشاهده خطوط و ضایعات سفید رنگ در بخشهای کنار زبان، لب و دهانه
- بروز درد در نقاطی که لکوپلاکیا وجود دارد
- احساس سوزش و درد در دهان
- تغییر شکل و رنگ بافت داخل دهان
- خونریزی هنگام آسیب دیدن لکوپلاکیا
- بروز عفونت و التهاب در نقاطی که لکوپلاکیا قرار دارد
- احساس خارش در ناحیه مبتلا به لکوپلاکیا
بیماری لکوپلاکیا چگونه تشخیص داده میشود؟
این بیماری توسط پزشک دندانپزشک تشخیص داده می شود. دندانپزشک برای تشخیص بیماری لکوپلاکیا از روش های مختلفی استفاده می کند که شامل موارد زیر است.
بررسی دهان با میکروسکوپ:
در این روش دندانپزشک با استفاده از میکروسکوپ دهانی، تمام بافت های داخل دهان و نقاطی که علائم این بیماری را دارد بررسی می کند.
بررسی بافت دهان:
پس از بررسی دهان با میکروسکوپ، در صورت نیاز دندانپزشک از روش بافت شناسی برای تشخیص دقیق لکوپلاکیا استفاده می کند. در این روش قسمت از بافت دهان که به بیماری مشکوک است با استفاده تجهیزات خاصی برداشته می شود.
دستگاه پیوسته پرتودهی:
با استفاده از این دستگاه، می توان تصاویر دقیقی از لکوپلاکیا و محیط اطراف آن دریافت کرد. دندانپزشک با بررسی تصاویر بدست آمده از دستگاه پرتودهی نوع و شدت لکوپلاکیا را تشخیص می دهد.
بررسی بافت شناسی مولکولی:
این روش جدیدترین روش برای تشخیص بیماری لکوپلاکیا است و دقت بالایی نسبت به سایر روشهای تشخیص این بیماری دارد.
درمان بیماری لکوپلاکیا به چه نحوی است؟
روش های مختلفی برای درمان انواع بیماری لکوپلاکیا وجود دارد که با توجه به نوع و شدت لکوپلاکیا انتخاب می شود. روش هایی که برای درمان لکوپلاکیا استفاده می شود شامل موارد زیر است.
کرایوتراپی:
یکی از روش های درمان لکوپلاکیا کرایوتراپی است که در این روش برای از یک فلز سرد استفاده می شود. با استفاده از کرایوتراپی بافت های داخل دندان یخ می زنند و لکوپلاکیا به صورت موضعی تخریب می شود و از بین می روند.
لیزر درمانی:
در این روش، برای درمان لکوپلاکیا با استفاده از لیزر، بافت های داخل دهان که دارای لکوپلاکیا هستند به طور موضعی تخریب میشوند.
جراحی:
اگر لکوپلاکیا بیش از حد معمول بزرگ شود برای درمان آن باید جراحی انجام شود. همچنین در برخی موارد خاص برای درمان این بیماری جراحی صورت می گیرد.
آیا میتوان از لکوپلیا پیشگیری کرد؟
برای پیشگیری از این بیماری از مصرف نوشیدنی های الکلی و استعمال دخانیات دوری کنید. همچنین تغذیه سالم باعث جلوگیری از بیماری لکوپلاکیا می شود.