اپن بایت دندان چیست؟ در حالت ایده آل، دندان هایی منظم است که با قرارگیری دندان های بالایی بر روی دندان های پایینی، ۲۵ درصد از سطح دندان های پایینی غیر قابل مشاهده باشد. در برخی از افراد که به عارضه اپن بایت یا همان عدم رسیدن دندان های بالا بر روی دندان های پایین دچار هستند، دندان ها در این حالت نمی باشد. در این شرایط متخصص ارتودنسی، به علت تجربه خاص خود در زمینه تشخیص، پیشگیری و درمان ناهنجاری های دندانی، می تواند عارضه نامرتبی دندان ها را با بهره گیری از روش های مختلف، درمان کند.
اپن بایت چیست؟
یکی از اختلالات و ناهنجاری های دندانی در افراد، عارضه اپن بایت است. فردی که به این اختلال دچار است، زمانی که دندان های فک بالا و پایین خود را بر روی هم قرار می دهد، بخش های جلویی و عقبی فک او با هم هیچ تماسی نداشته و از هم فاصله دارند. در این حالت دندان های فک بالا، هیچ نوع پوششی برای فک پایین ایجاد نکرده و در زمان قرارگیری دندان بر روی هم، تصور می شود که دهان آن شخص باز است. از آنجایی که با گذشت زمان اختلال به هم نرسیدن دندان بالا و پایین شدت بیشتری می گیرد، توصیه می شود افرادی که از این عارضه رنج می برند، برای درمان سریع تر اقدام نمایند.
انواع اپن بایت
اختلالات دندانی اپن بایت، به ۳ نوع مختلف تقسیم بندی می شوند که عبارتند از:
Open Bite قدامی
در عارضه اپن بایت قدامی، دندان های جلویی یا همان دندان های برش در فک بالا و پایین فرد، روی هم قرار نمی گیرند. گاهی این مشکل برای تمام این دندان ها بوده و در مواقعی نیز تنها چند دندان دچار این اختلال هستند. در این حالت فرد برای جویدن یا گاز زدن غذا و گاهی اوقات حتی در حرف زدن، با مشکل مواجه می شود. در چنین شرایطی درمان این عارضه بسیار ضروری است و به کاهش مشکلات گفتاری فرد نیز بسیار کمک می کند.
Open Bite خلفی
اپن بایت خلفی، نقطه مقابل اپن بایت قدامی بوده و این مشکل در دندان های عقبی فرد، مانند دندان های آسیاب مولار و پرمولر، رخ می دهد. به همین علت فرد هنگام خوردن غذا و جویدن آن، هیچ نوع احساسی در دندان های پشتی خود ندارد. در حالت طبیعی، دندان های عقبی در فک بالا در زمان قرارگیری دندان ها بر روی هم، کمی بیرون تر از دندان های فک پایین قرار می گیرند.
Open Bite دندانی و اسکلتی
اپن بایت دندانی و اسکلتی معمولا به دلیل رشد غیر طبیعی استخوان فک ایجاد شده و در واقع نوعی مشکل ژنتیکی است. در این عارضه، مولر های دو استخوان فک افراد، رشد نامنظمی دارد. بهترین راه درمان موثر برای این اختلال، جراحی تصحیح فک است که به وسیله آن، اختلالات استخوان فک و صورت، درمان می شود.
بیشتر بخوانید: عفونت لثه
علائم اپن بایت
برجسته ترین علائم اختلال اپن بایت، به هم نرسیدن دندان بالا و پایین و ناتوانی در بستن کامل دهان است. ممکن است این مشکل، دارای علائم دیگری نیز باشد که در ادامه به آن اشاره می شود:
- مشکل جویدن یا بلعیدن غذا و بروز مشکلات گوارشی در پی آن
- مشکلات در گفتار، ادای صحیح بعضی کلمات و نوک زبانی صحبت کردن
- لبخند غیر جذاب
- تولید و ترشح جریان بزاق و عدم کنترل آن
- قرارگیری زبان در موقعیت های نامناسب
- چانه نامشخص
- نامناسب بودن تراز دندان
- احساس درد در موقع گاز گرفتن یا جویدن
علل ایجاد به هم نرسیدن دندان های بالا و پایین
به طور معمول ایجاد عارضه اپن بایت بنا به دلایل زیر است:
- مکیدن انگشت شست یا پستونک در زمان کودکی
- عادات رفتاری فشار دادن زبان در بین دندان های قدامی بالا و پایین
- مشکلات اسکلتی با منشا ژنتیکی
- جلو بودن بیش از حد زبان در حالت عادی
- عادت رفتاری مکیدن لب پایینی
- الگوی بلعیدن نامناسب
- روماتیسم مفصلی در فک
- کمبود فضا جهت رویش دندان های جدید
بیشتر بخوانید: جراحی ریشه دندان باقی مانده
اپن بایت چگونه تشخیص داده می شود؟
اختلال اپن بایت به علت به هم نرسیدن دندان بالا و پایین توسط فرد و اطرافیان او قابل تشخیص است. افراد باید در سن کودکی یا بزرگسالی، برای تشخیص کامل و درمان این عارضه به متخصص فک و صورت و دندانپزشک مراجعه کنند. پزشک مربوطه پس از بررسی وضعیت فک و دندان های فرد، اقدام به عکس برداری از تمامی قسمت های فک و دهان او می نماید. پس از آن با مشاهده عکس و با در نظر گرفتن نوع و شدت اختلال، روش درمانی مناسب را برای او آغاز می کند.
درمان اپن بایت
روش های مختلفی جهت درمان اختلال اپن بایت استفاده می شود که در زیر اشاره شده است:
- سیم کشی دندان و استفاده از هدگیر
چنانچه افراد سن کمی داشته و رشد استخوانی آنان ادامه دارد، می توان از قابلیت رشد استخوان ها، برای بالا کشیدن دندان های عقب و ایجاد تعادل مورد نظر استفاده کرد. در کنار هدگیر، پزشک بسته به شدت نامرتبی دندان، از گگ دهانی یا بریس های ارتودنسی استفاده می کند.
- استفاده از TSAD
یک راهکار درمانی دیگر، استفاده از ابزارهای موقتی انکوریج اسکلتی (TSAD) است. بزرگترین مزیت این ابزار، تامین کنترل عمودی فک ها است.
- بایت بلاک
طراحی بایت بلاک به صورتی است که در ابتدا دندان های مولر دوم با آن در تماس بوده و به تدریج که دندان های عقب دهان به سمت داخل جابجا می شوند، دندان های مولر اول و همچنین نیش در تماس با این ابزار قرار می گیرند.
- جراحی
جراحی اپن بایت، زمانی انجام می شود که این اختلال شدید بوده و استفاده از روش های دیگر، موثر نمی باشد. در طی این فرآیند، فک بالایی به موقعیت جدید خود منتقل شده و با استفاده از پیچ و پلاک های مخصوص، در آنجا ثابت می شود.
چه زمانی برای اپن بایت به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
برای تشخیص عارضه اپن بایت، لازم است که افراد حتما در سنین پایین و در کودکی به ارتودنتیست مراجعه کنند. سن هفت سالگی برای مراجعه و شروع درمان این اختلال، مناسب می باشد. زیرا در سنین پایین، استخوان های فک و صورت کودک همواره در حال رشد بوده و بهترین فرصت جهت ارزیابی و بررسی وجود فضای کافی برای بیرون آمدن و رویش تمام دندان های دائمی کودک در دهان است.
در این زمان یک درمان ارتودنسی ساده می تواند مشکلات کودک را برطرف کند. ولی برای درمان این عارضه در بزرگسالان، در مواردی نیاز به جراحی می باشد. گاهی اوقات نیز پس از مراجعه کودک به ارتودنتیست، ممکن است او برای کودک درمانی را تجویز نکند، ولی بر وضعیت رویش دندان های کودک و رشد فک او، نظارت کافی و دوره ای را خواهد داشت. بنابراین در صورت بروز اختلال یا مشکل در فک کودک، هر چه سریع تر اقدامات پیشگیرانه و درمانی را انجام می دهد.
نتیجه گیری
هر چند که عارضه اپن بایت در هر سنی قابل درمان است ولی بهترین زمان جهت درمان این اختلال، در سنین پایین است. چرا که در این سنین، دندان های دائمی به صورت کامل رشد نکرده اند و درمان با هزینه و احساس درد کمتری انجام می شود. علاوه بر این در این دوره، برخی از اقدامات دیگر مانند اصلاح رفتاری، جلوگیری بیشتر شدن فاصله بین دندان های جلویی و … نیز بسیار موثر تر خواهد بود. اگر شما از عارضه اپن بایت رنج می برید می توانید با مراجعه به دکتر مرضیه اسدی، که سابقه درخشانی درمان این اختلالات دارند، روند درمانی لازم را شروع کنید.