پلاک دندان لایه ای است که از تجمع انواع باکتری ها رو دندان، لثه ها و حتی دندان مصنوعی تشکیل میشود. در واقع پلاک یکی از بدترین بیماری های دندان است که باعث ایجاد چندین بیماری دیگر در دهان و دندان خواهد شد. پلاک دندانی به پلاک میکروبی معروف است که گاهی پلاک بیوفیلم نام دارد.
آشنایی با پلاک دندان
پلاک دندان یک لایه نازک و چسبناک است که روی دندان ها چسبیده و از میلیون ها باکتری تشکیل می شود. اگر بهداشت دهان در هنگام ایجاد پلاک دندان از طریق مسواک زدن مرتب و استفاده از نخ دندان تمیز نشوند، باکتری های موجود در پلاک باعث پوسیده شدن دندان ها و بروز بیماری های لثه خواهد شد. این لایه چسبیده و بی رنگ عامل اصلی ایجاد حفره ها و بیماری های لثه خواهد بود و گاهی اوقات روی زبان را هم درگیر میکند.
اگر پلاکهای دندان به طور منظم پاک نشوند و از بین نروند با گذشت زمان سخت شده و به رنگ زرد می شوند و باعث بوجود آمدن جرم دندان می شوند.

امروزه برای رفع شدن پلاک دندان راه حل های بسیار زیادی وجود دارد. شاید فکر کنید که تنها دندان که قابل دید است میتواند پوسیده شود. اما در حقیقت پوسیدگی دندان ناشی از پلاک، می تواند در زیر لثه های شما نیز رخ دهد. در صورتی که پلاک ها را از روی دندان خود پاک نکنید، به التهاب و حساس شدن لثه ها منجر شده و زمینه را برای ابتلا به بیماری های لثه فراهم خواهد کرد.
علل به وجود آمدن پلاک دندان
در درجه اول پلاک دندان توسط تجمع باکتری های موجود در دهان ایجاد می گردد. دهان خانه صدها نوع مختلف باکتری می باشد که برخی از آنها مفید بوده، در حالی که برخی دیگر برای سلامت دهان می توانند مضر باشند. هنگامی که باکتری های موجود در دهان با ذرات غذا و سایر مواد واکنش نشان می دهند، یک لایه چسبناک و بی رنگ روی دندان ها به نام پلاک تشکیل می دهند. اما دقت کنید این موارد جزو علت های پس از زدن ایمپلنت دندان نیز می باشند، از جمله این موارد می توان دلایل زیر را نام برد:
بهداشت نامناسب در دهان
رژیم غذایی سرشار از قند و کربوهیدرات که باعث تولید اسید در دهان می شود.
خشک شدن دهان
کشیدن سیگار
استفاده از برخی داروها و شرایط پزشکی
وجود حفره در دندان
فرسایش و ساییدگی دندان ها
به بافت لثه آسیب وارد شود
تاثیر پلاک دندان بر بوی دهان
باکتری ها و باقیمانده ی غذای موجود در پلاک می توانند در دهان باعث بوی بد شوند، مخصوصا اگر از زمان ایجاد پلاک مدت زمان طولانی گذشته باشد. همچنین پلاک دندان میتواند با آسیب زدن به لثه ها و دندان بوی نامطبوعی در دهان ایجاد کند.
بهترین روش رفع پلاک دندان
بهترین راهکار برای از بین بردن پلاک دندان، مسواک زدن و تمیز کردن منظم روزانه دندانها و بین دندانها را با نخ دندان تمیز کرد. کشیدن مسواک بر سطح دندان باعث از بین رفتن پلاکها می شود. سعی کنید دو بار در روز سطح دندان خود را با یک مسواک نرم مسواک بزنید. با انتخاب یک مسواک مناسب از نظر اندازه و کیفیت مطمئن شوید که تمامی سطوح دهان و دندانهای شما با مسواک تمیز میشود. همچنین خمیر دندان حاوی جوش شیرین در از بین رفتن پلاک دندان تاثیر دارد.
عوارض پلاک دندان در دهان
- پوسیدگی دندانها
- عفونت لثه
- تشکیل جرم
- بوی بد دهان
- آبسه دندان
تفاوت پلاک دندان و تارتار
تارتار و پلاک هر دو می توانند باعث بروز مشکلات بهداشتی در دهان شوند ، اما دارای تفاوت های کلیدی هستند که در ادامه اشاره میکنیم:
روند تشکیل متفاوت است
- پلاک در طول روز پس از خوردن یا نوشیدن روی دندان های شما ایجاد شده و میتوان گفت بعد از خوردن کربوهیدرات ها یا غذاهای شیرین یا نوشیدنی ها بیشتر دیده می شود.
- همه ما دارای پلاک دندان هستیم. اگر هر روز مسواک زدن و نخ دندان کشیدن روزانه رعایت کنید ، می توانید پلاک روی دندان های خود را قبل از سفت شدن و تبدیل شدن به تارتار از بین ببرید. اگر پلاک روی دندان ها تجمع کند و سفت شود تبدیل به تارتار خواهد شد.
- ظاهر هر دو متفاوت است. هنگامی که زبان خود را روی دندان های خود می کشید ، پلاک مانند یک احساس مبهم توصیف شده. به دلیل بی رنگ بودن دیدن آن را سخت است. در لمس تارتار با زبان ممکن است احساس خشن داشته باشید و دارای رنگ ظاهری زرد یا قهوه ای می باشد.
- روند حذف هر کدام متفاوت است. پلاک را می توان با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن روزانه از رفع کرد. از طرف دیگر ، برداشت تارتار باید توسط متخصص دندانپزشکی انجام شود. شود.
چگونه از ایجاد پلاک دندان جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از ایجاد، حداقل دو بار در روز دندان های خود را با یک مسواک نوک گرد و نرم مسواک زده و موقع مسواک زدن به فضای بین لثه و دندان توجه کنید و از خمیر دندان حاوی فلوراید مصرف کنید.
- دهان شویه ضد باکتری برای کاهش باکتری های ایجاد کننده پلاک و بیماری های لثه مصرف کنید.
- برای معاینه و تمیز کردن دندان ها هر 6 ماه به دندانپزشک خود مراجعه و چکاپ کنید.
- یک رژیم متعادل داشته باشید و تعداد میان وعده های بین وعده غذایی را کم کنید. اگر به میان وعده نیاز دارید، غذاهای مقوی مانند ماست ساده، پنیر، میوه یا سبزیجات خام را برای مصرف انتخاب کنید. سبزیجات مانند کرفس به هضم غذا کمک کرده و به بزاق در خنثی سازی اسیدهای ایجاد کننده پلاک کمک خواهد کرد.
کلام آخر
پیشگیری بهترین راه برای کنترل پلاک دندانی می باشد. که شامل رعایت بهداشت دهان و دندان مانند مسواک زدن و نخ دندان کشیدن منظم، محدود کردن غذاها و نوشیدنی های شیرین و نشاسته ای و مراجعه منظم به دندانپزشک برای معاینه و تمیز کردن خواهد بود. استفاده از دهانشویه ضد عفونی کننده یا شستن دندان با نمک همچنین می تواند کمک به کاهش میزان باکتری در دهان و جلوگیری از تجمع پلاک می کند.
با دندانپزشک خود صحبت کنید. آنها می توانند برای سلامت دهان و دندان شما را تشخیص داده و یک برنامه درمانی برای کمک به کنترل و پیشگیری از تجمع پلاک پیشنهاد کنند.
